Mô hình sản xuất theo nhóm sở thích cách phát triển kinh tế bền vững

Trong những năm qua, việc xây dựng mô hình sản xuất theo nhóm sở thích là một trong những ưu tiên được dự án 3PAD lựa chọn thực hiện. Các nhóm sở thích có vai trò khuyến khích sự tham gia của người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng dự án vào phát triển sản xuất và sinh kế thông qua chuỗi giá trị; đẩy mạnh hành đông tập thể và thúc đẩy chuyển giao trình độ sản xuất, kinh doanh góp phần phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo bền vững.

Nhóm cùng sở thích trong Dự án là một hình thức tổ hợp tác tập hợp những người dân, hộ gia đình sống chung trong cộng đồng địa phương vùng Dự án tham gia một cách tự nguyện, cùng một sở thích và chung mối quan tâm về lợi ích phát triển kinh tế, hoạt động theo quy chế nhóm tự xây dựng, các thành viên tham gia đều có vai trò nhất định. Theo đó, thực hiện theo sổ tay hướng dẫn thực hiện Quỹ phát triển cộng đồng CDF chỉnh sửa, Dự án 3PAD đã thành lập được 473 nhóm CIG, trong đó quy định khoản hỗ trợ tiền ăn, nước uống cho học viên được giữ lại để xây dựng quỹ nhóm để làm cơ sở duy trì các CIG hoạt động sau khi kết thúc các hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Tại Mỹ Phương nhận thấy cây Dong Riềng phát triển tốt cho hiệu quả kinh tế cao, Ban QLDA 3PAD xã luôn đã khuyến khích người dân tích cực mở rộng diện tích. Bên cạnh đó, để tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ gia đình dự án còn hỗ trợ cho người dân vay vốn để đầu tư. Hiện nay, diện tích Dong Riềng của địa phương này đã lên đến 118 ha. Các khu trồng Dong Riềng được quy hoạch theo nhóm sở thích cứ từ 10 đến 20 hộ đăng ký tham gia trồng trồng trên một diện tích khoảng 5 đến 10 ha. Việc trồng tập trung theo nhóm như thế này giúp bà con nông dân dễ dàng hơn trong khâu chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng. Ngoài ra, nó cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hoạch, vận chuyển và thu mua. Ngoài xã Mỹ Phương, mô hình trồng Dong Riềng theo nhóm sở thích cũng được triển khai tại nhiều xã như: Yến Dương 198ha, Chu Hương 90,26ha, Khang Ninh 74ha…v..v..cũng mang lại hiệu quả tích cực.  Ông Sằm Văn Kinh – Chủ tịch UBND xã Mỹ Phương cho biết: Những năm qua, xác định Dong Riềng là cây trồng chiến lược trong việc xóa đói, giảm nghèo cho người dân, chính quyền địa phương luôn tuyên truyền vận động các hộ dân phát triển cây dong riềng tập trung theo nhóm và vùng sản xuât. Các nhóm này có có vai trò quan trọng trong tổ chức kinh doanh nông nghiệp và định hướng thị trường. Song song với đó, chính quyền địa phương còn phối kết hợp cùng dự án 3PAD tổ chức liên kết, với các Doanh nghiệp trên địa bàn trực tiếp bao tiêu sản phẩm cho người dân. Chính vì vậy, trong năm 2012 vừa qua, tại huyện Ba Bể nhiều diện tích Dong Riềng thu hoạch được Doanh nghiệpNhất Thiện, Trường Giang vào thu mua tận nhà nên người dân không mất nhiều công sức và kinh phí để vận chuyển và yên tâm sản xuất.

 

Tham gia vào nhóm sở thích sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người nông dân

 Mặt khác thông qua sự hỗ trợ của các doanh nghiệp được tài trợ bởi Quỹ APIF cũng đã thành lập được thêm 39 nhóm CIG, têu biểu như nhóm sở thích trồng gừng trâu tại huyện Pác Nặm. Năm 2012 Doanh nghiệp tư nhân xuất khẩu và chế biến nông sản Minh Bê sau khi nhận được hỗ trợ từ Dự án 3PAD  đã tổ chức tuyên truyền vận động người dân về dự án trồng và tiêu thụ gừng trâu, tổ chức triển khai các lớp tập huấn KHKT cho người dân và xây dựng các nhóm sở thích. Qua đó, doanh nghiệp đã trực tiếp hỗ  trợ 100% về giống cho các hộ nghèo và cận nghèo trên cơ sở cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm gừng cho người nông dân. Đến nay, doanh nghiệp đã thành lập và nhân rộng được 22 nhóm sở thích trồng gừng với 258 hộ tham gia ở 6 xã trên địa bàn huyện Pác Nặm. trong thời gian tới doanh nghiệp  Minh Bê sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng nhóm sở thích trồng gừng tại các huyện Na Rì và Ba Bể.

 

Doanh nghiệp Minh Bê hướng dẫn kỹ thuật trồng gừng cho bà con

Mới đây dự án 3PAD cũng đã tiến hành đánh giá phân loại nhóm CIG. Theo đó phương pháp đánh giá, phân loại dựa trên 2 tiêu chí chính là hoạt động nhóm – sản xuất và mức độ liên kết thị trường. Kết quả có 42 nhóm CIG tập trung chủ yếu vào sản xuất các sản phẩm hàng hóa gắn với chuỗi giá trị tiềm năng của địa phương như Dong Riềng, Lợn Đen, Khoai Tây, Ngô, Gừng…đã có liên kết tiêu thụ sản phẩm; 245 nhóm CIG tập trung vào sản xuất các sản phẩm hàng hóa quy mô nhỏ như lợn thịt, lợn nái, gà, ngô, sắn, đậu đỗ, bí…. nhưng chưa có kết nối, liên kết thị trường và 144c nhóm CIG tập trung chính vào an ninh lương thực. Kết quả đánh giá, phân loại các nhóm CIG sẽ là căn cứ để đề xuất các hoạt động hỗ trợ các nhóm tăng cường năng lực quản lý nhóm, năng lực huy động quỹ tiết kiệm, nhu cầu vay vốn Tiết kiệm – tín dụng, kinh doanh nông nghiệp nhằm giúp các nhóm trụ vững về tổ chức quản lý tài chính  lâu dài khi kết thúc dự án.

             Như vậy có thể thấy, việc sản xuất nông nghiệp tập trung không chỉ mang lại cái lợi về kinh tế trước mắt cho các hộ dân mà nó còn giúp người nông dân tại các huyện dự án nói riêng và trên toàn tỉnh nói chung thay đổi nếp nghĩ từ sản xuất manh mún nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng hàng hóa có quy mô lớn hơn. Sản xuất theo nhóm sở thích còn giúp cho người dân có thể trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm cho nhau trong quá trình trồng trọt, chăn nuôi, nhất là đối với khâu chăm sóc và phòng trừ dịch bệnh. Tuy nhiên, để mở rộng các khu sản xuất tập trung rất cần có sự vào cuộc của chính quyền các cấp và ngành chuyên môn để quy hoạch cụ thể cho từng địa phương. Có như vậy, hiệu quả kinh tế từ sản xuất nông nghiệp mang lại mới bền vững./.

Khánh Trình